ورزش سلامتمحور زنان، بهعنوان یکی ازارکان اساسی توسعه پایدار درجوامع، فراتر ازیک فعالیت بدنی صرف، پدیدهای فرهنگی-اجتماعی است. این پژوهش با هدف واکاوی اسطورهها، استعارهها و نمادهای فرهنگی بازدارنده و پیشبرنده ورزش سلامتمحور زنان و ارائه راهبردهایی برای بازتعریف این چارچوبهای معنایی انجام شد.روش شناسی این پژوهش کیفی، با رویکرد«تحلیل لایهای علّی» انجام شده است. دادهها از طریق 21 مصاحبه نیمهساختاریافته باخبرگان حوزههای علوم ورزشی، جامعهشناسی، روانشناسی، تغذیه، سیاستگذاری و رسانه گردآوری و با روش کدگذاری موضوعی تحلیل شد. یافتهها در لایه اسطوره/استعاره، شش اسطوره بازدارنده اصلی را شناسایی کرد:«زن ضعیف و ناتوان»، «زیبایی- لاغری»،«مادری و خانهداری بهعنوان تنها نقش زن»،«ورزش مخصوص مردان است»، «ورزش زنان بیاهمیت است» و«زن ورزشکار فاقد زنانگی است».در مقابل، راهبردهای بازتعریف و بازسازی اسطورهها حول پنج محور اصلی شکل گرفت: ترویج اسطوره «زن قوی، سالم و توانمند»، بازتعریف اسطوره «زیبایی» با محوریت سلامت و تنوع اندام، معرفی الگوهای ورزشی موفق و متنوع، بهرهگیری از ظرفیتهای ادبی، هنری و تاریخی، و نهادینه کردن اسطوره «ورزش برای همه».براین اساس میتوان نتیجه گرفت اسطورههای فرهنگی، نهتنها بهعنوان موانعی ساختاری، بلکه بهعنوان چارچوبهای معناساز، مشارکت زنان در ورزش سلامتمحور را عمیقاً تحت تأثیر قرار میدهند.هرگونه برنامهریزی راهبردی برای توسعه این حوزه، نیازمند یک «مهندسی فرهنگی» است که در آن،بازتعریف این اسطورهها و خلق روایتهای جدید و توانمندساز از زن ورزشکار، در کنار اقدامات ساختاری، در دستور کار قرار گیرد. این تغییر گفتمان، پیشنیاز تحقق ورزش سلامتمحور بهمثابه یک حق اجتماعی و سرمایهگذاری راهبردی برای سلامت و پویایی پایههای خانواده و نسل آینده است.
رفیعی,شهلا , مشکل گشا,الهام و عسکری,احمدرضا . (1405). بازتعریف اسطورهها و نمادهای فرهنگی : راهبردی برای توسعه ورزش سلامت محور زنان درایران. (e5033). پژوهش در ورزش تربیتی, (), e5033 doi: 10.22089/res.2026.18826.2721
MLA
رفیعی,شهلا , , مشکل گشا,الهام , و عسکری,احمدرضا . "بازتعریف اسطورهها و نمادهای فرهنگی : راهبردی برای توسعه ورزش سلامت محور زنان درایران" .e5033 , پژوهش در ورزش تربیتی, , , 1405, e5033. doi: 10.22089/res.2026.18826.2721
HARVARD
رفیعی شهلا, مشکل گشا الهام, عسکری احمدرضا. (1405). 'بازتعریف اسطورهها و نمادهای فرهنگی : راهبردی برای توسعه ورزش سلامت محور زنان درایران', پژوهش در ورزش تربیتی, (), e5033. doi: 10.22089/res.2026.18826.2721
CHICAGO
شهلا رفیعی, الهام مشکل گشا و احمدرضا عسکری, "بازتعریف اسطورهها و نمادهای فرهنگی : راهبردی برای توسعه ورزش سلامت محور زنان درایران," پژوهش در ورزش تربیتی, (1405): e5033, doi: 10.22089/res.2026.18826.2721
VANCOUVER
رفیعی شهلا, مشکل گشا الهام, عسکری احمدرضا. بازتعریف اسطورهها و نمادهای فرهنگی : راهبردی برای توسعه ورزش سلامت محور زنان درایران. پژوهش در ورزش تربیتی. 1405;():e5033. doi: 10.22089/res.2026.18826.2721