زورخانه یکی از اصیلترین نهادهای فرهنگی ایران و نماد پیوند میان ورزش، آیین و اخلاق در تمدن ایرانی است. این فضای آیینی که قرنها کارکرد تربیتگاه جسم و جان داشته، امروزه با چالشهایی چون کاهش مشارکت و خطر انزوا مواجه است. مسئله اصلی، یافتن تعادلی میان حفظ اصالت و پاسخگویی به نیازهای نسل امروز است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها انجام شد تا با ترکیب عناصر سنتی و الزامات معاصر، راهکارهایی علمی برای پویایی این میراث ملی ارائه کند.
این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد (رهیافت گلیزر) است. مشارکتکنندگان با نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبهها تا اشباع نظری ادامه یافت که در مجموع ۱۲ مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان انجام شد. مصاحبهها پس از ضبط صوتی، بهصورت کلمهبهکلمه پیادهسازی و در نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. بهمنظور اطمینان از روایی و پایایی دادهها، از معیارهای لینکلن و گوبا شامل اعتبارپذیری، انتقالپذیری، قابلیت اطمینان و تأییدپذیری استفاده شد.
مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها شامل ۶ مؤلفه میباشد که شامل نظام آموزش سنتی، پاسداری از معماری و هنرهای وابسته، احیای آیینهای نمادین، نظامنامههای حفاظتی، پژوهشهای بنیادین و اقتصاد فرهنگی پایدار میباشد.
حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها نیازمند رویکردی چندوجهی است که تلفیقی از پاسداری ارزشهای آیینی و انطباق با شرایط اجتماعی امروز باشد. این چارچوب بهعنوان الگویی عملیاتی برای سیاستگذاران فرهنگی و همچنین الگویی قابل تعمیم در حوزه سایر میراثهای فرهنگی ناملموس مورد استفاده قرار گیرد.
امیرحسینی, علی اصغر, عسکری, اسراء, احمدی, مجتبی, فلاح, زین العابدین, و بهلکه, طاهر. (1405). شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانههای ایران. (e5191). پژوهش در ورزش تربیتی, 14(45), e5191 https://doi.org/10.22089/res.2026.18870.2724
MLA
امیرحسینی, علی اصغر, عسکری, اسراء, احمدی, مجتبی, فلاح, زین العابدین, و بهلکه, طاهر. "شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانههای ایران" .e5191 , پژوهش در ورزش تربیتی, 14, 45, 1405, e5191. doi: 10.22089/res.2026.18870.2724
HARVARD
امیرحسینی علی اصغر, عسکری اسراء, احمدی مجتبی, فلاح زین العابدین, بهلکه طاهر. (1405). 'شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانههای ایران', پژوهش در ورزش تربیتی, 14(45), e5191. doi: 10.22089/res.2026.18870.2724
CHICAGO
علی اصغر امیرحسینی, اسراء عسکری, مجتبی احمدی, زین العابدین فلاح و طاهر بهلکه, "شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانههای ایران," پژوهش در ورزش تربیتی, 14 45 (1405): e5191, doi: 10.22089/res.2026.18870.2724
VANCOUVER
امیرحسینی علی اصغر, عسکری اسراء, احمدی مجتبی, فلاح زین العابدین, بهلکه طاهر. شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانههای ایران. پژوهش در ورزش تربیتی. 1405;14(45):e5191. doi: 10.22089/res.2026.18870.2724
