زورخانه یکی از اصیلترین نهادهای فرهنگی ایران و نماد پیوند میان ورزش، آیین و اخلاق در تمدن ایرانی است. این فضای آیینی که قرنها کارکرد تربیتگاه جسم و جان داشته، امروزه با چالشهایی چون کاهش مشارکت و خطر انزوا مواجه است. مسئله اصلی، یافتن تعادلی میان حفظ اصالت و پاسخگویی به نیازهای نسل امروز است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها انجام شد تا با ترکیب عناصر سنتی و الزامات معاصر، راهکارهایی علمی برای پویایی این میراث ملی ارائه کند. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد (رهیافت گلیزر) است. مشارکتکنندگان با نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند و مصاحبهها تا اشباع نظری ادامه یافت که در مجموع ۱۲ مصاحبه نیمهساختاریافته با خبرگان انجام شد. مصاحبهها پس از ضبط صوتی، بهصورت کلمهبهکلمه پیادهسازی و در نرمافزار MAXQDA تحلیل شدند. فرایند تحلیل شامل کدگذاری باز، محوری و انتخابی بود. بهمنظور اطمینان از روایی و پایایی دادهها، از معیارهای لینکلن و گوبا شامل اعتبارپذیری، انتقالپذیری، قابلیت اطمینان و تأییدپذیری استفاده شد. مؤلفه های حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها شامل ۶ مؤلفه میباشد که شامل نظام آموزش سنتی، پاسداری از معماری و هنرهای وابسته، احیای آیینهای نمادین، نظامنامههای حفاظتی، پژوهشهای بنیادین و اقتصاد فرهنگی پایدار میباشد. حفظ اصالت فرهنگی زورخانهها نیازمند رویکردی چندوجهی است که تلفیقی از پاسداری ارزشهای آیینی و انطباق با شرایط اجتماعی امروز باشد. این چارچوب بهعنوان الگویی عملیاتی برای سیاستگذاران فرهنگی و همچنین الگویی قابل تعمیم در حوزه سایر میراثهای فرهنگی ناملموس مورد استفاده قرار گیرد.
